Τα τελευταία λεπτά

Όταν προβάλλονταν τα τελευταία λεπτά, όταν η Ελλάδα αποχαιρετούσε (προς το παρόν) την Δημόσια Τηλεόραση, οι υπόλοιπες συχνότητες είχαν επίσης το ενδιαφέρον τους. Σου επέτρεπαν να δεις τούρκικες φαμίλιες να μαλώνουν για θέματα τιμής και αγροτικές ίντριγκες, χοντρούς να πλατσουρίζουν στις λάσπες ριγμένοι από τεράστια πλαστικά ματζαφλάρια, συνταξιούχους σταρ του Χόλυγουντ να γεύονται την περιπέτεια με απαστράπτουσες μασέλες, φάκελους ενημέρωσης για όσα κρύβονται στην άλλη άκρη του κόσμου, τσαχπίνες μεγαλοκοπέλες να αγοράζουν παπούτσια στο Μανχάταν και σεξοκομωδίες. Για τα υπόλοιπα τηλεοπτικά μέσα, στην χώρα δεν συνέβαινε τίποτα άξιο λόγου.

Είχες την ευκαιρία να τα απολαύσεις όλα αυτά επειδή οι αγαπημένες μας εταιρίες και τα απολύτως καβλιάρικα προϊόντα τους σου τα πρόσφεραν αφιλοκερδώς, διότι νοιάζονται για σένα και εμπνέονται από την ατέλειωτη επιθυμία σου για πάνες ακράτειας και τυριά χαμηλών λιπαρών με γεύση εξίσου πλούσια όσο και οι ιδιοκτήτες των καναλιών που τα προβάλουν.

Εξάλλου, ποιός θα ήθελε να παρακολουθεί την δια της βίας και σε χρόνο-ρεκόρ κατάλυση του μόνου μέσου που πληρώναμε με τα δικά μας χρήματα για να μεταφέρει την φωνή της Ελλάδας στην υφήλιο; Ποιός νοιαζόταν για την παιδαριώδη και πιθανόν παράνομη διακοπή του προγράμματος καναλιών που δεν θα έβαζαν ούτε έναν μυκονιάτικο κωλαράκι στο δελτίο ειδήσεων; Σίγουρα όχι εμείς. Έτσι έκρινε η πάστα των ανθρώπων που ξεφτίλισαν, εκμεταλλεύτηκαν, χρησιμοποίησαν και σακάτεψαν την ΕΡΤ, μέχρι που θεώρησαν πως στο μόνο που μπορεί να τους χρησιμέψει πλέον είναι για μια επίδειξη ηγεμονικής δύναμης -από αυτές που συνηθίζουν οι ηγεμόνες όταν τα πράγματα πάνε σκατά και έχουν χάσει κάθε επαφή με την πραγματικότητα.

Όταν προβάλλονταν τα τελευταία λεπτά, όταν η Ελλάδα αποχαιρετούσε (προς το παρόν) τον μόνο τηλεοπτικό φορέα με άδεια λειτουργίας, οι υπόλοιπες συχνότητες δεν αγωνιούσαν για την “εικόνα της χώρας στο εξωτερικό” , ούτε καν για την “ταλαιπωρία των χιλιάδων εργαζομένων που δεν μπορούν να γυρίσουν σπίτια τους” από τη Μεσογείων που έκλεινε. Διάλεξαν (τι έκπληξη!) να διατηρήσουν ατσαλάκωτο το πρόγραμμά τους τη στιγμή που έπεφταν μία-μία οι συχνότητες κόβοντας στη μέση λέξεις και εικόνες από μια άλλη χώρα, εκεί όπου τα γιαούρτια δεν έχουν τίποτα το οργασμικό και οι δρομείς δεν τρέχουν ανάμεσα σε φρεσκοποτισμένα χωράφια υπό την αιγίδα τραπεζών. Εκείνη την άλλη χώρα που θυμήθηκε ιστορίες από χούντες και κατοχές και έκπληκτους ξένους ανταποκριτές να περιγράφουν στιγμές μπανανίας.

Αυτά τα τελευταία λεπτά, λοιπόν, ακούγοντας τον πρώην δημόσιο υπάλληλο να λέει “καλά, όλοι ξέρουν και για αυτούς που προσέλαβε ο Σίμος και πού έκανε φαντάρος ο Σίμος…” θυμήθηκα ένα άλλο σκηνικό, σε κάποια άλλη ζωή, όπου φαντάρος στην παραμεθόριο (διότι δεν είμαι ο Σίμος) άκουγα σε ένα μικρό ραδιάκι τη μόνη συχνότητα που δεν έπαιζε σκυλάδικα. Και θυμάμαι με δέος να φτάνει ως εμένα η φωνή ενός καπετάνιου που ανέβαινε τον Ρίο ντε λα Πλάτα στην Αργεντινή και τηλεφωνούσε δορυφορικά για να δώσει χαιρετισμούς στην εκπομπή που τον έφερνε για λίγο σπίτι του, όπως έκανε και σε μένα μες στο θάλαμο με τους άντρες που κοιμούνταν δυο μέτρα από τα όπλα τους.

Μπορεί να είχαμε παρασυρθεί και οι δυο- ο καπετάνιος κι εγώ. Ίσως να μην είχαμε ενημερωθεί επαρκώς για την εστία διαφθοράς που μας κρατούσε συντροφιά με Μπιθικώτση και Χωματά. Ίσως να μην μπορούσε να χωρέσει το μυαλό μας πως το ορθό είναι να θυμίζουν και οι ειδήσεις μας Μέση Ανατολή. Ίσως να μην μας είχαν αναλύσει πλήρως το πόση ανάπτυξη θα φέρει στον τόπο η απόλυση μερικών χιλιάδων ακόμα. Μπορεί να φταίει που δεν μας είχε ευχηθεί ο πρωθυπουργός μας “καλή Παναγιά!” για να μας συνεπάρει το θρησκευτικό δέος αντί της νοσταλγίας.

Τώρα όμως νιώθω πιο ώριμος. Θα κατακρίνω τη σπατάλη, θα χαιρετήσω το νοικοκύρεμα και θα ψάλω τον Ακάθιστο Ύμνο προς δόξα των στρατευμάτων μας που προστατεύουν τους κλειστούς πομπούς από τις δολιοφθορές ανήθικων πρώην υπαλλήλων. Μια καινούρια μέρα ξημερώνει, πίτσες έχω, μπάλα έχω, μπορώ να τηλεφωνώ, να τσατάρω με τους κολλητούς και να μαλακίζομαι ταυτόχρονα. Αυτά τα τελευταία λεπτά θα κάνω πως δεν συνέβησαν ποτέ. Εξάλλου δεν μου τα έδειξε κανείς από τους άλλους και εγώ τους εμπιστεύομαι τους άλλους, δεν είναι χαραμοφάηδες.

Αναστάσιμο

Ω μικρές κινήσεις, τικ που καμώνεστε τα μεγάλα και σπουδαία.
Ω παραξενιές που ντύνεστε ιδεολογίες και οργή κλειστών χώρων.
Ω τέχνη που γαντζώνεσαι σε τόμους από λέξεις.
Ω απεγνωσμένη ανάγκη να φαντάξουν οι επιλογές ως λάβαρα που  κάποιους απειλούν.
Ω ξεδοντιασμένα σκυλιά που μέμφεστε τα αδέλφια σας για της λαιμαριάς το χρώμα.
Ω έντρομο βλέμμα που βγάζεις κοντύτερο  τον γείτονα,
καθελών του ξύλου, ο Αριμαθείας, εν τάφω Σε κηδεύει.
Κροτίδες θορυβώδεις, δεν φέρνετε  Ανάσταση.

Όσο σκύβεις…

… τόσο πιο εκτεθειμένος είναι ο κώλος σου.

Ο άνεμος αγριεύει

Σε πιο χορτασμένες, λιγότερο τρομακτικές εποχές υπήρχε η ψευδαίσθηση πως ζουν ανάμεσά μας. Μπορεί να μην ήταν έτσι. Μπορεί εμείς να ζούσαμε ανάμεσά τους.

Ανάμεσα σ’ αυτούς που τρομάζουν στην ιδέα να σκεφτούν, που αποβάλλουν αυτό που τους τρομάζει, που σκοτώνουν αυτό που αποβάλλουν. Σε ανθρώπους χωρίς ταυτότητα που μαζεύονται σε απελπισμένα σμήνη μήπως και την αποκτήσουν εκεί. Σε ανθρώπους φοβισμένους στα όρια της τρέλας. Σε όσους μετατρέπονται σε ποντίκια για να αποφύγουν την προσπάθεια να μείνουν άνθρωποι. Ταϊσμένοι και ναρκωμένοι ήταν σχετικά αδρανείς. Έτσι συμβαίνει στη φύση. Σαν μειωθεί η τροφή και η χαύνωση τα πράγματα παίρνουν την παμπάλαια, γνώριμη μορφή τους.

Αν υπάρχει ένα καλό σε όλα αυτά είναι πως μια-δυο γενιές μεγαλωμένες με την αφελή ιδέα πως είναι εγγενώς “πιο πολιτισμένες” από τις παλιότερες ξυπνάνε από το όνειρο.

Κάπως έτσι, ας πούμε:

Άκου να δεις μωρή, εμείς είμαστε έλληνες χριστιανοί φασίστες! Το 90% στην Ελλάδα είναι χριστιανοί φασίστες, κατάλαβες; Φασιστικά έχω το δικαίωμα να σου πω να φύγεις!

Ή κάπως έτσι:

Άντε από δω χάμω, κουμούνι του κερατά!
– Τι ήρθες τις δεις τις αδερφάρες; Λεσβία είσαι;
– Δεν σε αφορά.
– Λεσβία είναι μωρέ, δεν την βλέπεις; Δεν έχεις άντρα μαζί σου, δεν έχεις παιδιά ούτε εγγόνια, λεσβία είσαι!
– Κοίτα τη μπλούζα, είναι άθεη! Ουστ από δω μωρή!
– Θέλω να δω το έργο.
– Τις αδερφάρες θες να δεις; Είναι αδερφάρες! Ανώμαλοι!

Ή και έτσι:

Άντε καλέ, μην ασχολείσαι μαζί της, δεν αξίζει, ένα σκουπίδι είναι!
– Φύγε από δω, Αλβανή!
– Ελληνίδα είμαι.
– Ελληνίδα; Αμ’ δεν κάνουν τέτοια οι ελληνίδες! Αλβανή είσαι!
– Είσαι σκουπίδι! Ο θεός να σε ελεήσει.

Οπότε δεν είναι προς έκπληξη που οι παλιότεροι ξαναζούν στιγμές του παρελθόντος, με ξένες εφημερίδες να γράφουν για βασανιστήρια στα ελληνικά Αστυνομικά Τμήματα ή για παρακρατικούς που τρομοκρατούν τις γειτονιές της χώρας μας. Είναι η γνώριμη συνθήκη του να είσαι Έλληνας και κάποιοι να σου πολτοποιούν το κεφάλι. Καπηλευόμενοι πρόσωπα και σύμβολα για τα οποία δεν γνωρίζουν τίποτα -απασχολημένοι καθώς ήταν να πολτοποιούν κεφάλια σε γήπεδα και σκοτεινά στενά.

Με αυτή τη γνώση ας πορευτούμε, άνθρωποι και ποντίκια, σε τούτο τον ιδιότυπο εμφύλιο που θα κρίνει το αν ζούν ανάμεσά μας ή αν πεθαίνουμε ανάμεσά τους. Έξω απ’ το σπίτι ο άνεμος αγριεύει.

Πάτα play. Τα υπόλοιπα θα τα ακούσεις -από κάποιον που τον θυμούνται για τους λάθος λόγους.

Προσεχώς

Στα επόμενα επεισόδια της κωμωδίας “Δυνάμεις της Ευθύνης”:

Σαμαράς, Βενιζέλος, Κουβέλης στηρίζουν νέα κυβέρνηση.

Η Ευρώπη προικοδοτεί τη νέα κυβέρνηση με κάποια ψίχουλα (επιμήκυνση Μνημονίου, ίσως ελαφρώς μικρότερες επιπλέον περικοπές, αοριστολογίες περί επενδύσεων). Στην καλύτερη περίπτωση κάποια ψιλά για σινεμά. Άτυπο Μνημόνιο ΙΙΙ, εξίσου άσχετο με τα προηγούμενα δύο.

[Σημείωση: Οι υπερμέγιστοι σχολιαστές της επικαιρότητας δεν βρήκαν χρόνο να αναφέρουν πως η περιζήτητη "ρευστότητα του Κράτους" καθώς και οι μισθοί και οι συντάξεις είναι παντελώς άσχετα με τις Δόσεις. Εδώ και καιρό δεν επιτρέπεται να πάει ούτε ευρώ στις εσωτερικές ανάγκες της Ελλάδας.]

Η ευρωπαϊκή οικονομία συνεχίζει να καταρρέει, με βασικό άξονα την Ισπανία και το light Μνημόνιό της (που όσο πάει αποκτά όλο και περισσότερα λιπαρά), τη Γαλλία (της οποίας οι τράπεζες δεν μπαλώνονται με τίποτα) και καμιά Ουγγαρία (για να μην ξεχνάμε πως η Ευρωζώνη καθορίζει και την πτώση άλλων χωρών). Η Κύπρος μας δίνει το 12άρι αλλά -επηρεασμένη από τον σεβασμό που τρέφει στην Κοινοπολιτεία- προτιμά το ιρλανδικό μοντέλο διάλυσης.

Οι βαρύνουσες πένες της δημοσιογραφίας (με κάποιους “τίμιους” πολιτικούς για μπόνους) μας βεβαιώνουν πως το ευρώ καταρρέει διότι δεν άνοιξε το επάγγελμα των ελλήνων ταξιτζήδων.

Οι υπόλοιποι ξέρουμε πως φταίνε οι Πακιστανοί στα φανάρια και σφαγιάζουμε μερικές εκατοντάδες για την ασφάλεια του Έθνους. Όχι όταν έχει Champions League, φυσικά, εκτός αν έχει κοπεί το ρεύμα.

Οι αισιόδοξοι λένε πως το ευρώ θα ζήσει να δει και το 2013. Οι απαισιόδοξοι το θάβουν κατά τον Οκτώβρη. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα θα απασχολήσει τον ΟΗΕ περισσότερο απ’ όσο τον απασχολεί ήδη.

*: Εκτός εάν κάποια αναπάντεχη εξέλιξη αναγκάσει την Γερμανία να αλλάξει ριζικά την μέχρι τώρα στάση της απέναντι στην οικονομική κρίση. Κάτι που πολλοί  εύχονται αλλά λίγοι, πλέον, πιστεύουν.

Το κακό να λέγεται

Η συνήθης σχέση του ανθρώπου με τη λογική και την κριτική σκέψη είναι η μαχμουρλίδικη συγκατάνευση ενός χορτασμένου αρπακτικού. Η πολυτελής χειρονομία που έπεται της ικανοποίησης. Υπό πίεση, υπό καθεστώς φόβου, υπό την επήρεια μιας πραγματικότητας που σφίγγει το κρανίο, η σκέψη καταρρέει αφήνοντας ένα ζώο σε εγρήγορση να οσμίζεται ανήσυχο και επιθετικό τον αέρα.

Η ειρωνία είναι πως η φύση μας κοροϊδεύει. Εδώ και 50.000 χρόνια αναπτύσσουμε μηχανισμούς συμπεριφοράς ταιριαστούς στην πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων. Δεν είναι αρκετά… Οι τρόποι του άγριου θηλαστικού επανέρχονται στο πρώτο τράνταγμα. Κατόπιν εορτής αντιλαμβανόμαστε πως δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις σύγχρονες προκλήσεις.Ίσως εξυπηρετούν τα κουνάβια και τους λύκους, αλλά δεν καλύπτουν τις ανθρώπινες προϋποθέσεις επιβίωσης.

Ό,τι ξεκινά με ένα χαστούκι μπορεί να συνεχίσει με σωθικά χυμένα στο δρόμο -και την ολοένα αυξανόμενη πιθανότητα το ανοιγμένο στομάχι να είναι το δικό μας. Χρονικά, η απόσταση ανάμεσα στα γυμνωμένα δόντια και το απορημένο επιθανάτιο βλέμμα μπορεί να είναι ελάχιστη.

Η φύση μας όμως δεν δρα μονόπλευρα. Δίνει και την δυνατότητα επιλογής συμπεριφοράς. Δύσκολη και επίπονη επιλογή, κόντρα στα πρωταρχικά ένστικτα, σαν πορεία σε μακρύ ανήφορο, αλλά υπάρχει. Αυτή η δυνατότητα γεννά την έννοια της ελεύθερης βούλησης, της ηθικής ευθύνης και το βάρος της τραγικής -και σχετικής-ελευθερίας μας.

Αν αφήσουμε κατά μέρος την φιλοσοφική οπτική του ανθρώπου ως τραγικού όντος ανάμεσα σε ζώο και θεό και κινηθούμε πρακτικότερα, βγαίνουν τα εξής συμπεράσματα:

1.  Όταν ο φόβος, ο θυμός και η ανασφάλεια σε καταβάλουν τόσο ώστε να έχεις ανάγκη να ταυτίζεσαι με δομές ωμής δύναμης για να έχεις πλάτες να φέρεσαι επιθετικά, δεν είσαι δυνατός, είσαι χέστης και ηθικά τεμπέλης.
2. Αυτή η στάση αποδυναμώνει την κοινωνία στην οποία ανήκεις, δεν απαντά στα προβλήματά της, δυσχεραίνει την επιβίωση (δεν μιλώ καν για ευτυχία) άρα σε κάνει επικίνδυνο για τον εαυτό σου και το ανθρώπινο είδος.
3. Κάθε άνθρωπος που επιθυμεί την επιβίωση και την βελτίωση των υλικών και πνευματικών συνθηκών της ζωής του κατανοεί τις προκλήσεις και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζεις αλλά δεν μπορεί παρά να σε αντιμετωπίζει ως επικίνδυνο δυστυχή (σε ήρεμες εποχές) ή ακόμα και ως εχθρό (στις δυσκολότερες).

[Το παρακάτω απόσπασμα από την ταινία Ψυχή στο στόμα (2007) του Γιάννη Οικονομίδη δεν είναι ελαφρύ θέαμα και δεν θα αρέσει σε όλους.]